Fabrika
Isparta İplik ve Halı Fabrikası
Cumhuriyetin ilk sanayi girişimlerinden biri. Halı ipliği üretmek için kuruldu, 1943'te Sümerbank'a geçti ve el dokumacılığını besleyen bir merkeze dönüştü.
- Kuruluş
- 1924'te inşaata başlandı, 1926'da açıldı
- Yer
- Isparta merkez
- Bugünkü durum
- Faaliyeti sona ermiş
Fabrika olarak faaliyeti sona ermiştir. Tesis 2008–2010 arasında kamu eliyle devredilerek başka bir kullanıma ayrılmıştır.
Bu sayfa tarihî bir kayıttır. Anlatılan kuruluş bugün bu adla faaliyet göstermemektedir; sayfa bir tanıtım değil, şehir tarihinin bir bölümüdür. Bugün faaliyetini sürdüren işletmeler için Köklü İşletmeler fihristine bakabilirsiniz.
Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Şehirde halı dokumacılığı yaygındı ama iplik dışarıdan geliyordu. Fabrika bu darboğazı aşmak için kuruldu.
Isparta milletvekili Hafız İbrahim Demiralay kuruluşta öncü rol üstlendi; Ticaret Bakanlığı sermayeye 175.000 lirayla katıldı. İnşaata 12 Aralık 1924’te başlandı.
Isparta sanayisini inceleyen akademik çalışma, inşaatın 1924’te başladığını ve fabrikanın 1926’da işletmeye açıldığını kaydeder. Popüler kaynaklarda açılış yılı zaman zaman 1928 olarak da geçer.
Sümerbank modeli
Fabrika 1943’te Sümerbank’a devredildi. Bu devirle birlikte tesisin işlevi genişledi: yalnızca üretim yapan bir fabrika değil, bölgedeki el dokumacılığını besleyen bir merkez hâline geldi. Fabrika desen, iplik ve kalite standardı sağlıyor; dokuma işi büyük ölçüde evlerdeki tezgâhlarda yürüyordu.
Arış Dergisi’nde yayımlanan çalışma bu modelin Anadolu halıcılığındaki etkisinin Isparta’yı aştığını ortaya koyuyor.
Bugün
Fabrika olarak faaliyet sona erdi. Tesisin 28 Kasım 2008 tarihli bir kararla Sağlık Bakanlığı’na devredildiği ve devir işlemlerinin 3 Mart 2010’da tamamlandığı aktarılıyor; alan bir sağlık kampüsü için ayrıldı.
Kaynak notu. Devir tarihlerini veren Vikipedi maddesi kaynaksız olduğu uyarısını taşımaktadır. Bu bilgi, resmî bir belgeyle doğrulanana kadar ihtiyatla okunmalıdır.
Kaynakça
- Sümerbank Sümerhalı Isparta Fabrikasının Özgün Çalışma Modeli ve Anadolu Halıcılık Kültüründeki Rolü
- Isparta İlinde Sanayinin Gelişimi ve Yapısı
- Sümerbank Isparta Halı Fabrikası Devir tarihleri için. Madde kaynaksız olduğu uyarısını taşır; bu bilgi ihtiyatla aktarılmıştır.
Son güncelleme: