İslamköy'den DSİ'ye: Süleyman Demirel'in mühendislik yılları

Süleyman Demirel’in adı bugün Isparta’da bir üniversitenin ve bir havalimanının tabelasında duruyor. Bu yazı o adların verilmesinden çok önceki yıllara, İslamköy’de başlayıp Devlet Su İşleri’nin başında süren mühendislik dönemine bakıyor.

İslamköy

Süleyman Demirel, TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1 Kasım 1924’te İslâmköy’de doğdu. İslâmköy bugün Isparta’nın Atabey ilçesine bağlı. TDV maddesine göre babası Yahya Bey muhtarlık ve belediye başkanlığı yapmıştı; annesi Ümmühan Hanım’dı.

Öğrenim

İlkokulu köyünde, ortaokulu Isparta’da okudu. Lise yılları için kaynaklar aynı şeyi söylemiyor: TDV maddesi parasız yatılı olarak Muğla ve Afyon’da okuduğunu yazıyor; TBMM Yayınları’ndaki özgeçmiş ile Süleyman Demirel Üniversitesi’nin sayfası ise Isparta ve Afyon’u anıyor.

Mühendislik

TDV maddesine göre parasız yatılı olarak İstanbul’daki Mühendis Mektebi’ne girdi; önce makine bölümünde okudu, sonra inşaat bölümüne geçti ve 1949’da inşaat yüksek mühendisi olarak mezun oldu. TBMM Yayınları’ndaki özgeçmiş mezuniyeti Şubat 1949 olarak ve okulu İTÜ İnşaat Fakültesi adıyla veriyor.

Mezuniyetten sonra TDV’ye göre kısa bir süre İstanbul Sular İdaresi’nde, ardından Elektrik İşleri Etüd İdaresi’nde çalıştı. İdareye başladığı yıl TBMM Yayınları’ndaki özgeçmişte 1950, üniversitenin sayfasında 1949 olarak geçiyor.

Amerika yılları

TBMM Yayınları’ndaki özgeçmişe göre sulama ve elektrik konularında incelemeler yapmak üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderildi. TDV maddesi, Eylül 1954’te Eisenhower Exchange Fellowships bursuyla yeniden ABD’ye gittiğini yazıyor. Süleyman Demirel Üniversitesi’nin sayfası ABD’de bulunduğu dönemleri 1949–1950 ve 1954–1955 olarak veriyor.

DSİ Barajlar Dairesi

Devlet Su İşleri, kurumun kendi tarihçesine göre 18 Aralık 1953 tarihli, 6200 sayılı kanunla kuruldu ve 1954’te teşkilatlandı. TDV maddesi ve TBMM Yayınları’ndaki özgeçmişe göre Demirel, 1954’te bu yeni idarenin Barajlar Dairesi Başkanlığına getirildi.

DSİ Genel Müdürlüğü

Aynı kaynaklara göre bir yıl sonra, 1955’te DSİ Genel Müdürü oldu. TDV maddesine göre bu görevden 27 Mayıs 1960’tan sonra ayrıldı ve Temmuz 1960’ta başladığı askerliğini Devlet Planlama Teşkilatı’nda yaptı. İncelenen kaynaklar ayrılışın nedenini belirtmiyor.

1960’tan sonra

TDV maddesine göre askerlikten sonra serbest mühendis ve müşavir olarak çalıştı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde su mühendisliği dersleri verdi; 1963’ten sonra bir süre de Morrison Knudsen şirketinin Türkiye temsilciliğini yaptı. Bu dönemin tarihleri kaynaklarda farklı: TBMM Yayınları’ndaki özgeçmiş müşavirlik ve öğretim görevini 1960–1962, üniversitenin sayfası 1962–1964 yıllarına yerleştiriyor.

Demirel daha sonra siyasete girdi. TDV maddesi ve TBMM Kütüphanesi’nin kaydı onu Isparta milletvekili olarak gösteriyor; siyasi yılları bu yazının konusu değil.

Sonradan verilen adlar

Isparta’daki üniversite (Süleyman Demirel Üniversitesi), 3 Temmuz 1992’de kabul edilip 11 Temmuz 1992’de Resmî Gazete’de yayımlanan 3837 sayılı kanunla “Süleyman Demirel Üniversitesi” adıyla kuruldu. DHMİ’nin kaydında şehrin havalimanının adı “Isparta Süleyman Demirel Havalimanı”; havalimanı DHMİ’ye göre 1997’de hizmete girdi.

Süleyman Demirel 17 Haziran 2015’te öldü ve İslâmköy’deki anıtmezara defnedildi.

Aynı yılların Isparta’sına geniş bir bakış için Isparta Tarihi sayfasının Cumhuriyet bölümüne ve zaman çizelgesine bakılabilir.

Kaynakça

1. DEMİREL, Süleyman Sami Ercan Karakoç. TDV İslâm Ansiklopedisi, Ek-1, s. 313–316 , 2020 . Doğum ve aile, öğrenim, Sular İdaresi ve Elektrik İşleri Etüd İdaresi (s. 313); ABD bursları, DSİ görevleri, 1960 sonrası (s. 313–314); vefat ve defin (s. 316).
2. Adı Konulmayan Darbe: 12 Mart Muhtırası Hamit Emrah Beriş. TBMM Yayınları, Prestij Eserler Dizisi , 2023 . Kitaptaki kısa Süleyman Demirel özgeçmişi (PDF s. 36): Atabey'e bağlı İslamköy, Şubat 1949 mezuniyeti, 1950 Elektrik İşleri Etüd İdaresi, ABD incelemeleri, 1954 ve 1955 DSİ görevleri, 1960–1962 müşavirlik.
3. Süleyman Demirel Süleyman Demirel Üniversitesi . Üniversitenin özgeçmiş sayfası; bazı görev yıllarını TDV ve TBMM yayınından farklı veriyor. Erişim 15.09.2026.
4. Hakkımızda: Tarihçe Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü . DSİ'nin 18 Aralık 1953 tarihli, 6200 sayılı kanunla kurulması ve 1954'te teşkilatlanması. Erişim 15.09.2026.
5. Otorite kaydı: Demirel, Süleyman TBMM Kütüphanesi . "Milletvekili-Isparta" sınıflaması.
6. Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair 2809 Sayılı Kanun ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (Kanun No. 3837) Resmî Gazete, 11 Temmuz 1992, sayı 21281 , Kabul 3 Temmuz 1992 . Kanunun başlangıcı (Resmî Gazete s. 26); Ek Madde 7: "Isparta'da Süleyman Demirel Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur" (s. 31).
7. Isparta Süleyman Demirel Havalimanı: Genel Bilgiler Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) . Hizmete giriş yılı 1997. Erişim 15.09.2026.

Son güncelleme: 16 Eylül 2026